Raar volkje, die Belgen

“Raar volkje, die Romeinen” klonk het ooit uit de mond van Asterix & Obelix.

Ik moet er al een paar dagen aan denken sinds mijn aanwezigheid dinsdag ll. op het prestigieuze “Overheidsorganisatie van het Jaar” event in Brussel.

photo-fod-financien-spf-finances-2-ea-0237

Wie is de winnaar? FOD Financien – SPF Finances olv Hans D’Hondt (zie foto) was de welverdiende laureaat. En kreeg zelfs terecht een staande ovatie.

Vandaag heb ik het wat moeilijker als ik aan een buitenlandse zakenrelatie moet uitleggen dat in een land waar belastingsontduiking de nationale sport is “de fiscus” wordt uitgeroepen tot de overheidsorganisatie van het jaar.

“Raar volkje, die Belgen”. Of ligt het aan sponsors EY, De Tijd, L’Echo en BNP Paribas Fortis en hun deskundig aangestelde juryleden?

De kogel is door de kerk van Oosterweel maar schutter blijft discreet op achtergrond

14684822603_f97af247f8_m

De kogel is door de kerk van Oosterweel”, “een historische beslissing”, “de spade gaat in de grond”, “de verandering werkt”. Twitter heeft weer aardig wat oneliners gegenereerd rond het bereikte Oosterweel akkoord. Het is alsof iedereen het plots roerend eens is en dat ons land de kampioen geworden is in snelle besluitvorming. Een week geleden krakers in een Gents pand? Een week later bereiken de meerderheidspartijen een akkoord over de strafbaarheid van kraken!

Hoe is het dan toch mogelijk dat de besluitvorming rond een dossier zoals Oosterweel twintig jaar op zich liet wachten? Wel, dit land hangt al jaren aan elkaar via historische compromissen met daar bovenop een communautaire wafelijzer problematiek omwille van onze regionale structuur. Daarnaast is Vlaanderen een sterk verzuild en versnipperd gewest waar steeds iedereen te vriend dient gehouden te worden. De recente problematiek rond intercommunales was maar het tipje van de ijsberg. En -last but not least- is Vlaanderen meer en meer één stadsgewest geworden waar de grondstof tussen 1,5 en 2,0 meter boven de grond zit. Een kenniseconomie waar iedereen over alles een (on)juiste mening heeft en waar media gretig op inspelen. Media, de vierde macht, leeft in Vlaanderen van het conflict en niet van de consensus. Actiegroepen tieren niet alleen welig maar vooral terecht op een mesthoop van top down politieke compromissen die onvoldoende zijn afgetoetst met de basis.

Toch ben ik trots met deze doorbraak en het bewijs dat de basis –met of zonder actiegroepen- via de (sociale) media kan wegen op de politieke besluitvorming. Van mij mag iedereen rond de tafel gerust een overwinnaar genoemd worden. En ze mogen allemaal via diezelfde media hun achterban onmiddellijk van hun versie van hun gelijk op de hoogte brengen. Het doet me een beetje denken aan een college van kardinalen die onder de witte rookpluim eensgezind een “Habemus Papam” uitroepen. Hopelijk blijven ze even eensgezind als we over uitvoering, timing, geld, aanbestedingen en opvolging gaan praten. Benieuwd hoeveel verzuilde intercommunales zich daar achter de schermen weer mee gaan moeien.

view

Maar de grote winnaar is en blijft intendant Alexander D’Hooghe die er als een meester diplomaat in alle discretie in geslaagd is alle belanghebbenden samen te brengen -en te houden- rond een gemeenschappelijke visie die het individuele belang overstijgt (op bovenstaande foto staat de man haast symbolisch onzichtbaar op de achtergrond van zijn opdrachtgever minister Weyts). In het voorjaar van 2015 schreef de Vlaamse Regering een onderhandelingsprocedure uit rond de “Intendant voor leefbaarheidsprojecten in de stedelijke zones rond de R1 – Ring van Antwerpen”. Alexander en zijn team waren de juiste keuze; experten in de materie en geen enkele historische of politieke betrokkenheid. Een Mister Proper zonder voorgaande die vanaf een wit blad een gedragen visie kon opzetten via “open discussies achter gesloten deuren”. Mensen kwamen plotseling om te luisteren in plaats van om gehoord te worden.

Komt er na 20 jaar geen besluit, nodig dan Alexander D’Hooghe uit” prijkt binnenkort op de business kaart van deze kampioenenmaker. Wim De Decker kreeg Antwerp in eerste, Alexander D’Hooghe kreeg Oosterweel in eerste versnelling. Twee gewone mensen met kennis van zake die als outsider begonnen en dus geen enkel vooroordeel hadden. Kerels die naar mensen kunnen luisteren en mensen kunnen laten samenwerken. Een standbeeld voor Wim op de Bosuil en voor Alexander aan de kerk van Oosterweel.

Verliezers zijn er echter ook. Maar die zijn stil. Hoe zou het met de werkloze rechters van de Raad van State zijn? De Antwerpse actiegroepen lieten hun klacht over Oosterweel immers vallen. Er zijn echter nog voldoende andere dossiers over wereldvreemde beslissingen waarin ze hun tanden kunnen zetten. Geen paniek. De Raad van State kan nog even verder. Aan hen om te bewijzen dat de rechters dan wel de beslissingen die ze moeten onderzoeken wereldvreemd zijn.

De grootste verliezer is zeer stil. Het Oosterweel precedent is immers de definitieve doodsteek voor het oude model van politieke besluitvorming dat nu definitief achterhaald is. In een snel veranderende wereld waar verandering, transformatie en disruptie dagelijkse kost zijn mogen parlementairen en politici tijdens de legislatuur het mandaat van de kiezer niet blijven misbruiken om beslissingen top down door te drukken. We hebben de Codes Buysse en Lippens voor deugdelijk bestuur maar we hebben behoefte aan een Code D’Hooge voor deugdelijk politiek bestuur. Stakeholder management hoort er definitief bij, alle belanghebbenden moeten gehoord worden en erbij betrokken worden. Bottom up. Door samenwerking met alle betrokkenen komt besluitvorming en echte vooruitgang tot stand. Onze samenleving heeft geen polarisatie en populisme nodig. Gewoon luisteren naar iedereen met het juiste oog op de toekomst.

(Deze bijdrage verscheen lichtjes gewijzigd en onder een andere titel op 16 maart 2017 in de opiniepagina van De Tijd)

Over Modern Times, Chez Bobonne en la Mort Subite

Na een drukke werkdag in Brussel zit ik hier in “A La Mort Subite” met een Mort Subite om een tweede mort subite in de vrijdagfiles naar Antwerpen te vermijden.

mort_subite_04

Het was ooit anders.

Eind van de jaren tachtig sleurden de Digital anciens hun jonge collega’s elke vrijdagavond mee naar Bobonne in Café au Dépannage op de Haachtsesteenweg in Evere. Bij Bobonne hing weliswaar een oranje betaaltelefoon van den RTT (de voorganger van Belgacom en Proximus voor mijn jonge vrienden en vriendinnen) maar je kon niet interzonaal bellen. Een goed excuus om wat te blijven hangen en de wederhelften -op een legitieme wijze- niet te kunnen informeren. GSMs waren er nog niet. Elke vrijdagavond donderde het toen in Antwerpen.

Zojuist heb ik met mijn smartphone via WhatsApp (incl. locatie) de achterban op de hoogte gebracht dat ik in Brussel de kroeg ben ingedoken in afwachting dat de files verdwenen zijn. Nog nooit zoveel emoticons met hartjes en kusjes achter elkaar gezien …. Als ik seffens thuis kom in het Antwerpse schijnt de zon!

Ik moet plots aan “Modern Times” met Charlie Chaplin denken. Zijn na dertig jaar de vrouwen of de wereld veranderd? Eén dag na vrouwendag blijf ik liever het antwoord schuldig maar ik ben technologie eeuwig dankbaar.

Ik ga hier vertrekken, de kroeg zit nog vol maar de files zijn weg … Bobonne is intussen overleden maar ze zou het me niet kwalijk genomen hebben.